PORESKA OBAVEZA NA ZAJMOVE BEZ KAMATE IZMEĐU POVEZANIH LICA

 

U slučaju kada obveznik (zajmodavac) zaključi sa povezanim licem ugovor o zajmu bez obaveze plaćanja kamate, dužan je da u poresku osnovicu uključi iznos koji bi se dobio tako što bi kamatu (utvrđenu primenom principa “van dohvata ruke”) obračunao na zajam dat svom povezanom licu.

(Mišljenje Ministarstva finansija, br. 401-00-1791/2018-04 od 4.6.2018. godine).

 

“Prema odredbi člana 59. stav 1. Zakona o porezu na dobit pravnih lica,  transfernom cenom smatra se cena nastala u vezi sa transakcijama sredstvima ili stvaranjem obaveza među povezanim licima.

U skladu sa odredbom člana 60. stav 1. Zakona obveznik je dužan da transakcije iz člana 59. stav 1. ovog zakona posebno prikaže u svom poreskom bilansu.

U svom poreskom bilansu obveznik je, u smislu stava 1. ovog člana, dužan da posebno prikaže kamatu po osnovu depozita, zajma, odnosno kredita, do nivoa propisanog odredbama člana 62. ovog zakona (član 60. stav 2. Zakona).

U smislu odredbe člana 60. stav 3. Zakona obveznik je dužan da uz poreski bilans priloži dokumentaciju u okviru koje i na način koji propiše ministar finansija, zajedno sa transakcijama iz člana 59. stav 1. ovog zakona i st. 1. i 2. ovog člana, posebno prikazuje vrednost istih transakcija po cenama koje bi se ostvarile na tržištu takvih ili sličnih transakcija da se nije radilo o povezanim licima (princip “van dohvata ruke”).

Saglasno članu 60. stav 5. Zakona, u slučaju da se obveznikova transferna cena po osnovu transakcije sa pojedinačnim povezanim licem razlikuje od cene te transakcije utvrđene primenom principa “van dohvata ruke”, on je dužan da u poresku osnovicu uključi:

1) iznos pozitivne razlike između prihoda po osnovu transakcije po ceni utvrđenoj primenom principa “van dohvata ruke” i prihoda po osnovu te transakcije po transfernoj ceni, ili

2) iznos pozitivne razlike između rashoda po osnovu te transakcije po transfernoj ceni i rashoda po osnovu te transakcije po ceni utvrđenoj primenom principa “van dohvata ruke”.

Saglasno odredbi člana 61. stav 1. Zakona kod utvrđivanja cene transakcije po principu “van dohvata ruke”, koriste se sledeće metode:

1) metoda uporedive cene na tržištu;

2) metoda cene koštanja uvećane za uobičajenu zaradu (metoda troškova uvećanih za bruto maržu);

3) metoda preprodajne cene;

4) metoda transakcione neto marže;

5) metoda podele dobiti;

6) bilo koja druga metoda kojom je moguće utvrditi cenu transakcije po principu “van dohvata ruke”, pod uslovom da primena metoda prethodno navedenih u ovom stavu nije moguća ili da je ta druga metoda primerenija okolnostima slučaja od metoda prethodno navedenih u ovom stavu.

Prilikom utvrđivanja cene transakcije po principu “van dohvata ruke” koristi se ona metoda koja najviše odgovara okolnostima slučaja, pri čemu je moguće koristiti i kombinaciju više metoda kada je to potrebno (član 61. stav 2. Zakona).

Shodno odredbi člana 61. stav 3. Zakona, za potrebe utvrđivanja iznosa kamate koja bi se po principu “van dohvata ruke” obračunavala na zajmove, odnosno kredite između povezanih lica, ministar finansija može propisati iznose kamatnih stopa za koje će se smatrati da su u skladu sa principom “van dohvata ruke”.

Poreski obveznik ima pravo da umesto iznosa kamatne stope iz stava 3. ovog člana za potrebe utvrđivanja iznosa kamatne stope koja bi se po principu “van dohvata ruke” obračunavala na zajam odnosno kredit sa povezanim licima, primeni opšta pravila o utvrđivanju cene transakcije po principu “van dohvata ruke” iz čl. 60. i 61. st. 1. i 2. ovog zakona (član 61. stav 4. Zakona).

Prema odredbi člana 61. stav 5. Zakona poreski obveznik koji se odluči da iskoristi pravo predviđeno u stavu 4. ovog člana, dužan je da opšta pravila o utvrđivanju cene transakcije po principu “van dohvata ruke” iz čl. 60. i 61. st. 1. i 2. ovog zakona primeni na sve zajmove, odnosno kredite sa povezanim licima.

U konkretnom slučaju, obveznik je u toku 2017. godine zaključio sa svojim povezanim licem ugovor o zajmu kojim nije ugovorena obaveza isplate kamate od strane povezanog pravnog lica (kao zajmoprimaca), pa se, s tim u vezi, postavlja pitanje da li je obveznik dužan da uz poreski bilans (za 2017. godinu) dostavi i izveštaj o transfernim cenama, u smislu odredbe člana 60. stav 3. Zakona.

Saglasno navedenom, u slučaju kada je ugovorom o zajmu, zaključenim između obveznika (zajmodavca) i njegovog povezanog lica (zajmoprimca), predviđeno da se kamata na zajam ne obračunava i ne plaća, obveznik je dužan da, shodno članu 60. stav 5. tačka 1) Zakona, u poresku osnovicu uključi iznos koji bi se dobio tako što bi kamatu (utvrđenu primenom principa “van dohvata ruke”) obračunao na zajam dat svom povezanom licu.

S tim u vezi, za potrebe utvrđivanja iznosa kamate koja bi se po principu “van dohvata ruke” obračunavala na zajam dat povezanom licu, obveznik je dužan da primeni opšta pravila o utvrđivanju cene transakcije po principu “van dohvata ruke” iz čl. 60. i 61. st. 1. i 2. Zakona ili da primeni kamatne stope za koje se smatra da su u skladu sa principom “van dohvata ruke” za 2017. godinu, a koje su propisane Pravilnikom o kamatnim stopama za koje se smatra da su u skladu sa principom “van dohvata ruke” za 2017. godinu (“Sl. glasnik RS”, br. 21/2017).”

 

 

Pitanja i odgovori

U svakom trenutku, pretplatnicima BLOG-a dostupan je sistem poslovne pomoći. Ako imate pitanje iz ove ili neke druge oblasti, kliknite na dugme, ulogujte se (samo za pretplatnike BLOG-a) i unesite pitanje.

Dejan Trifunović
 

Pitanja i odgovori